Những điều bạn không biết về 21 vị tử đạo Chính Thống Coptic

Lời từ video:

Matt: Hãy kể cho tôi nghe về 21 vị tử đạo Libya.

Priest: Tôi cứ nghĩ mình đã biết đôi điều về họ. Thế rồi, vào tháng Tư vừa qua, tôi đến Ai Cập. Tôi cũng tham gia một hoạt động tông đồ trực tuyến có tên là Coptic Orthodox Answers. Chúng tôi đang thực hiện một bộ phim tài liệu với mục đích giới thiệu tất cả vẻ đẹp và những kho tàng ẩn giấu tại Ai Cập.

Trong chuyến đi, chúng tôi đến thăm nhà thờ chính tòa mà chính phủ đã góp phần xây dựng sau khi các vị tử đạo bị sát hại công khai. Mọi người đều đã xem đoạn video ghi lại cảnh 21 người đàn ông bị chặt đầu trên bãi biển ở Libya.

Những người đàn ông này làm công nhân xây dựng tại Libya với hy vọng kiếm được tiền để gửi về cho gia đình ở Ai Cập bởi gia đình họ sống trong cảnh vô cùng nghèo khó. Vào thời điểm đó, ISIS hiện diện rất mạnh mẽ tại Libya. Chúng bắt giữ tất cả Kitô hữu, bách hại họ, khiến họ phải chịu đựng những điều vô cùng tàn bạo, hoàn toàn vô nhân đạo.

Trong khi hành hạ họ, đêm nào chúng cũng đưa ra cho họ một lựa chọn: mọi đau khổ, mọi cực hình đều có thể chấm dứt. Tất cả những gì họ phải làm là từ bỏ đức tin, đọc lời tuyên xưng đức tin Hồi giáo, gọi là shahada, rồi họ sẽ được cung cấp thức ăn và chăn đắp, và cánh cửa sẽ được mở ra để họ rời đi.

Nhiều người không biết điều này, nhưng thực sự đã có một số người khuất phục trước thử thách ấy. Đáng tiếc là trong những giây phút yếu lòng, họ đã chọn chối bỏ Đức Kitô.

Vì thế, 20 người còn lại là những người đã chứng kiến các anh em của mình ra đi, nhưng vẫn khẳng định: “Chúng ta sẽ trung thành cho đến cùng.” Một trong những người ở đó là một chàng trai trẻ tuyệt vời đến từ Ghana. Anh tên là Matthew. Người ta thường nghĩ rằng vì anh tên là Matthew, anh phải là người Kitô hữu. Nhưng thực ra không phải vậy.

Ở nhiều quốc gia châu Phi, người ta thường đặt cho con cái những tên tiếng Anh rất phổ biến, dù họ không là Kitô hữu. Anh đúng là tên Matthew, nhưng anh hoàn toàn không là Kitô hữu.

M: Anh ấy có phải là một trong những người bị bắt giữ không?

P: Họ nghĩ anh là người Kitô hữu vì tên anh là Matthew. Vì thế, họ cho anh cơ hội được ra đi và nói với anh: Anh chỉ ở nhầm nơi, nhầm thời điểm. Anh được tự do ra đi. Nhưng câu trả lời của anh là: Tuyệt đối không. Thiên Chúa của họ cũng là Thiên Chúa của tôi.

Nhiều người không biết điều này, nhưng khi họ bị bắt, đã có rất nhiều hiện tượng siêu nhiên xảy ra trong lúc họ bị giam giữ trong các phòng tù, bị bỏ đói, đánh đập và tra tấn bằng những cách thức vô cùng kinh hoàng. Chúa đã cho họ thấy rõ rằng họ thuộc về Người. Và mặc dù Người không giải thoát họ, Chúa cho họ thấy rõ ràng rằng Nước Trời đang ở rất gần những con người ấy. Làm sao chúng ta biết được điều này?

Một trong những tên lính đã chặt đầu một người trong số 21 vị tử đạo sau đó đã hoán cải, bởi anh ta không thể phủ nhận những gì mình đã chứng kiến. Anh ta kể rằng những trận động đất xảy ra khi các tù nhân liên lỉ cầu nguyện đọc Kyrie, eleison; Khi họ cùng nhau cầu nguyện: Lạy Chúa, xin thương xót chúng con trong phòng giam, mặt đất rung chuyển. Ánh sáng bỗng nhiên xuất hiện. Bão tố nổi lên, sấm chớp vang trời.

Tất cả những hiện tượng ấy xảy ra đến mức người bên ISIS không thể giải thích được chuyện gì đang diễn ra. Vì thế, họ thực sự tin các vị tử đạo có liên quan đến ma quỷ. Bạn cần hiểu rằng ISIS có nền tảng rất sâu đậm từ hệ tư tưởng Hồi giáo. Theo quan niệm của ISIS, chúng đang đối đầu với các jinn, những thực thể siêu nhiên trong tín ngưỡng Hồi giáo mà chúng cho là thuộc về thế giới ma quỷ. Các vị tử đạo được coi là chống lại Allah, họ đang thực hành ma thuật. Đó là lý do họ phải bị giết. Không phải ai cũng nghĩ như vậy.

Nhưng khi Matthew chứng kiến những gì đang xảy ra, anh đã nói: Tuyệt đối không. Có thể tôi không hiểu giáo lý của họ không biết tín điều của họ. Nhưng Chúa của họ cũng là Chúa của tôi. Và anh chọn theo họ. Nhất quyết không rời đi và anh trở thành người thứ 21 bên cạnh 20 Kitô hữu Chính Thống Coptic. Đến nỗi Giáo hội Chính Thống Coptic đã đón nhận anh về mặt thiêng liêng, đến mức xem anh như một người trong gia đình mình. Họ nói anh là người nhà, chúng tôi yêu quý anh, bởi anh đã đứng bên cạnh những người con của chúng tôi.

Tôi đã có cơ hội đến thăm nhà thờ chính tòa cùng ngôi đền tưởng niệm... nơi có thể nhìn thấy 20 chiếc quan tài được xếp thành hàng, những bộ áo liền quần màu cam mà các vị tử đạo đã mặc, cùng những dây rút nhựa từng trói cổ tay họ.

Tôi đã có được một ân phúc khi cùng Cha Gabriel đến đó. Cha Gabriel là người anh thân thiết của tôi, là người đồng dẫn chương trình Coptic Orthodox Answers. Họ đưa chúng tôi sang một bên và nói: Xin vui lòng tắt máy quay. Sau đó, chúng tôi có một buổi trò chuyện thân mật với sáu người vợ của các vị tử đạo.

Chính buổi trò chuyện ấy khiến tôi nhận ra rằng mình không phải là một Kitô hữu. Tôi còn cách rất xa người thực sự hiểu được quyền năng của Nước Thiên Chúa. Những người phụ nữ ấy kể cho chúng tôi nghe rằng những vị tử đạo ấy vẫn tiếp tục hoạt động mạnh mẽ cho đến ngày nay để bảo vệ và chu cấp cho con cái mình. Những việc lạ lùng vẫn tiếp tục xảy ra.

Họ hiện ra với con cái mình, và những vấn đề tưởng chừng không thể giải quyết trong cuộc sống của những người góa phụ ở miền nam hay miền bắc Ai Cập vẫn được tháo gỡ. Đối với một người góa phụ, việc tìm ra cách để xoay xở cuộc sống, gần như là điều bất khả thi. Nhưng giờ đây, họ có một vị tử đạo đang chuyển cầu cho mình trước ngai Thiên Chúa.

Những người phụ nữ ấy nói với chúng tôi: Một trong những niềm tự hào lớn nhất của chúng tôi là có thể nói với con cái mình rằng: Cha của các con, cha của các con là một vị tử đạo trong Nước Thiên Chúa. Cha được đội triều thiên trong Nước Thiên Chúa. Họ tự hào vì mình thuộc về thực tại ấy. Họ cũng không ngần ngại chia sẻ với chúng tôi rằng cuộc sống khó khăn đến mức nào.

Việc chồng bạn là một vị tử đạo không có nghĩa là từ đó cuộc sống của bạn sẽ trở nên dễ dàng. Dĩ nhiên là không. Họ vẫn phải tiếp tục vật lộn với những khó khăn. Đây là lúc Giáo hội thể hiện vai trò của mình, làm cho cộng đoàn tín hữu sống như một gia đình thực sự, phục vụ lẫn nhau và chăm sóc con cái của nhau.

Điều khiến chúng tôi kinh ngạc là vị linh mục hướng dẫn chúng tôi tham quan nhà thờ chính tòa ấy có một người em trai đã tử đạo. Người em ấy, vị tửđạo Abanob, là một trong số 20 người. Khi kể cho chúng tôi nghe câu chuyện, vị linh mục đang an ủi mẹ mình. Hãy lắng nghe những lời cha ấy nói. Đây chính là biểu hiện tuyệt đẹp của đức tin Coptic Kitô giáo.

Ngài nói với mẹ: Nếu con đã là một Kitô hữu tốt hơn, mẹ đã có thể vui mừng vì không chỉ một mà cả hai người con trai của mẹ đều trở thành tử đạo. Có lẽ con đã có thể đứng ngay bên cạnh em mình, và cả hai anh em cùng hiến dâng mạng sống cho Vị Vua Vinh Hiển.

Mẹ cha đáp: Chúa biết rằng mẹ chỉ có thể chịu đựng được việc mất đi một người con, nên Người đã giữ con lại cho mẹ, để hôm nay con có thể ở đây an ủi và nâng đỡ mẹ. Điều đáng nói là vị linh mục ấy thậm chí còn sẵn lòng bày tỏ rằng: Nếu Chúa ban cho con cơ hội ấy, con sẽ vui lòng quỳ xuống ngay bên cạnh em mình. Cả hai anh em sẽ cùng quỳ xuống và cùng chịu chặt đầu vì Đức Kitô.

Tôi xin cam đoan với bạn rằng, trong đời sống của người Coptic, giữa những Kitô hữu bình dị này, đó không phải là những lời nói suông. Đó là điều rất thật. Họ thực sự có ý như vậy khi nói: Cứ đặt thanh gươm lên cổ tôi đi. Danh Thánh Kitô sẽ là lời cuối cùng trên môi tôi.

Khi chứng kiến điều đó, bạn bắt đầu nhận ra rằng sự bách hại thực sự hun đúc tâm hồn những tín hữu nơi đây.

Tôi nóng lòng muốn mọi người được biết đến tất cả những gì chúng tôi đã ghi hình về 21 vị tử đạo. Tôi nóng lòng muốn mọi người thấy Đức Kitô vẫn đang hoạt động mạnh mẽ như thế nào tại những nơi như Ai Cập, và đức tin vẫn sống động biết bao. Chúng ta không nói về những chuyện xảy ra từ thế kỷ thứ tư. Đây là những vị tử đạo của thế kỷ 21.

Tôi rất vui vì đã có đặc ân gặp gỡ những người phụ nữ ấy, gặp vị linh mục có em trai là một vị tử đạo, ghi lại câu chuyện của họ và chia sẻ với mọi người. Đây thực sự là một điều hết sức tuyệt vời.

M: Khi nào video được đăng tải, nhớ nhắn tin cho tôi để tôi cũng có thể chia sẻ. Những người phụ nữ ấy đã kể gì về chồng mình? Không phải về những gì xảy ra sau khi các vị ấy qua đời, mà là các vị là những người như thế nào? Họ có chia sẻ câu chuyện nào không?

P: Họ nhấn mạnh rằng chồng mình cũng chỉ là những người đàn ông bình thường như bao người khác. Họ nói chúng ta không nói về những nhà thần học. Đây cũng không phải là những người từng được xem xét như ứng viên cho chức linh mục. Chúng ta không nói về những người có thể đứng trên bục để giảng.

Đây là một người đàn ông mỗi tối đều đứng trước một góc nhà, nơi có một ảnh icon tuyệt đẹp của Đức Kitô, có thể có cả Tổng lãnh thiên thần Micae và Mẹ Chí Thánh. Ông đọc những lời kinh cầu nguyện cho con cái mình, đọc Kinh Thánh, tuân giữ quy luật cầu nguyện của mình rồi đi ngủ. Nhưng ông là một con người bình thường. Hoàn toàn bình thường.

Những người này không đi trên mặt nước hay thân thể tiết ra dầu (Ở đây có lẽ vị linh mục Coptic Chính Thống này đang nghĩ về Thánh Charbel Makhlouf). Họ chỉ là những con người yêu mến Đức Kitô theo cách tốt nhất mà họ biết. Nhưng họ đã trung thành cho đến hơi thở cuối cùng.

Cuối tuần vừa rồi, chúng tôi đọc trong Kinh Thánh đoạn Tin Mừng nói rằng Chúa phán: Trong số những người do phụ nữ sinh ra, không ai cao trọng hơn Gioan Tẩy Giả. Rồi Người nói tiếp: Thế nhưng, người nhỏ nhất trong Nước Trời còn cao trọng hơn ông. Người nhỏ nhất trong Nước Trời còn cao trọng hơn Gioan. Đây chính là điều hoàn toàn nghịch lý đối với tôi.

Người đàn ông này có thể không có gì để nói về công đồng đại kết. Ông có thể không phân biệt được ai là người theo lạc giáo Nhất tính và ai là người theo giải thích Hiệp tính, hay những vấn đề tương tự. Thế nhưng, người đàn ông ấy được đội triều thiên tử đạo trên Thiên Đàng.

Điều tôi thấy thật đẹp là Giáo hội Công giáo đã nhận ra điều này, và ĐGH Phanxicô lập tức, không chút do dự, tuyên bố đưa các vị tử đạo ấy vào lịch phụng vụ của Giáo hội Rôma, đồng thời tôn vinh họ là những vị tử đạo trong Giáo hội.

Tôi nghĩ đó chính xác là điều chúng ta cần làm khi chứng kiến Kitô giáo được thể hiện trong hình thức đẹp đẽ và tinh tuyền nhất. Làm sao chúng ta có thể ngồi đó tuyên bố: Nhưng chúng ta không đối thoại với nhau. Chúng ta không hiệp thông với nhau? Chúng ta đang nói gì vậy?